Ntotila Ganga Zumba kele nani?
Yandi vandaka Ntotila ya Palmares, kimfumu ya Afrika ya kimpwanza yina butukaka diaka na ntoto ya Brésil na babakala mpi bakento yina buyaka kubikala bampika. Yandi vandaka ntotila, muntu ya mayele ya bitumba mpi nkwa-bitumba ya kimpwanza. Na nima menga na yandi mosi bwisaka yandi, mpi lufwa kwisaka kubaka yandi. Yo lembaka.
Tiya ya bankaka katulaka yandi na nzila ya konso kilumbu ya kinkulu. Bubu yai yandi ke luta ntangu mpi zulu bonso Jaguar yina ke tambula na ntangu, yandi ke sosa muntu yina tekaka yandi. Na nzila yandi kumaka mosi ya banduku ya pene-pene ya Zaiire mpi nkengi ya bana ya Afrika yina me mwangana na nza, na ntangu yonso yina yandi ke kota.
Mutindu yandi ke monana
Bubu yai, Ganga Zumba ke lwata mpu na yandi na mutindu ya nkaka. Nsuki ya locs ya mbwaki ke kulumuka na zulu ya meso na yandi. Munyororo ya wolo ya kilo kele na zulu ya maillot ya mpembe. Yandi me simba wolo na diboko mosi mpi kibuka ya mbongo na diboko ya nkaka. Kinkutu ya mukubu ya matiti me kangama na lukati, mpi kifwanisu ya wolo ya kukula nzinzi, kidimbu ya ntama ya kimfumu ya Afrika, me kangama na lweka na yandi.
Ntama bo tekaka yandi bonso kima. Ntangu yai yandi ke tambula na ntangu, yandi kele mfumu ya yonso yina yandi ke nata.
Bidimbu na yandi ya kimfumu kele Mpu ya Jaguar mpi Nkanzu ya Jaguar. Yo ke swaswanisa yandi ti bantotila yonso ya nkaka ya Nza ya ISOLELE.
Luyantiku: Ntotila ya Palmares
Palmares vandaka kuluta kisika ya kubumbana. Yo vandaka kimbangi nde Bafrika nataka kimfumu, luzingu ya ntama, ngolo ya basoda, mpeve mpi kimpwanza na bo na kuluta Atlantique. Minyororo lendaka katula bantu na Afrika. Yo lendaka katula kimfumu ya Afrika ve.
Ganga Zumba yalaka kimfumu yina ntangu basoda ya bakolonia zingaka yo mpi vandaka kuvingila nde yo bwa.
Kuwakana yina kabulaka kimfumu
Ntotila fwete sola na kati ya bitumba yina ke mana ve mpi ngemba yina kele ya kieleka ve. Ganga Zumba solaka ngemba sambu na kukeba bantu na yandi. Mwana ya mpangi na yandi Zumbi buyaka yo, yandi vandaka kuyindula nde kuwakana yina vandaka mutambu.
Kimfumu kabwanaka na bitini zole. Mpi luyalu yina zolaka nde Palmares kufwa talaka yo.
Ntotila yina Tinaka Ntangu
Fioti na nima ya kuwakana, bo pesaka ntotila bulozi. Muntu yina vandaka na nima ya kubwa na yandi vandaka Zumbi, mwana ya mpangi yina yandi sansaka sambu na kunata kimfumu.
Kansi lufwa simbaka ve Ntotila ya Palmares. Ngolo ya bankaka ya Palmares telamaka na kati na yandi, mpi ntotila yina lendaka kufwa kumaka Ntambudi ya Ntangu. Banda kilumbu yina yandi ke luta bamvu nkama mpi zulu ya mvimba na lukanu mosi: kubaka Zumbi.
Negus Captain Afrika
Ntangu lunungu kele na kigonsa, Ganga Zumba ke telemisa mutindu na yandi ya zulu ya nkwa-bitumba: Negus Captain Afrika. Mbuta yai ke nata ngolo, bibaku mpi mpeve ya bitumba ya konso dikanda yina buyaka kukuma bampika.
His name joins two vows. Negus, the Ethiopian word for king, recalls his crown. Captain Afrika is his oath to guard the soul of the continent. In this form his skin becomes living Ethercobalt, the sacred metal of the Makanda, glowing with ancestral patterns. He can crush armies with his bare hands, leap mountains, ride the winds through his armor like an eagle and see the traps of his enemies before they close.
Jaguar kele nsongi-bambisi. Negus Captain Afrika kele ntotila ya kisika ya bitumba.
“Across ages they tried to scatter us, but fire cannot be broken. I walk through time not to escape it, but to gather the Eternal Bloodline, until Africa’s justice burns brighter than any empire.”
The Eternal Bloodline
As Negus Captain Afrika, Ganga Zumba walks through the ages searching for the Eternal Bloodline: not a family of blood alone, but of flame, the warriors who resisted conquest, enslavement and empire. Among them are his mother, Princess Aqualtune, who carried royal fire into exile; Dandara, the fearless queen; and Zumbi, the nephew he must one day face.
He appears at the turning points of history whenever injustice rises, and he stands beside Zaiire as one of his greatest allies, guiding the Prince of Kongo in the wars of memory and prophecy.
Ganga Zumba mpi Zumbi
Zumbi kele mwana ya mpangi na yandi ya nkento Sabina. Ganga Zumba vandaka kuyindula nde yandi ta nata kimfumu. Kansi Zumbi buyaka kuwakana mpi vandaka na nima ya kubwa ya ngudi-nkazi na yandi mosi.
Konso ntangu yina Ganga Zumba ke kota, konso nzila ya ntangu yina yandi ke luta, ke kumisa yandi pene-pene ya mwana ya mpangi yina yandi zolaka ntama. Ntangu bo ta kutana meso na meso, ntotila ta vanda na ngyufula mosi: sambu na inki?
Mambu yina ta salama ntangu Ntotila ya Palmares ta baka Zumbi me sonama na mikanda.
Ganga Zumba mpi Dandara
Dandara kele nkento ya Zumbi mpi mosi ya bankwa-bitumba-bakento ya ngolo kuluta yina butukaka na Brésil. Yandi ke sobaka caracal mpi yandi kele nduku ya ntima ya Kazaba. Destinée na yandi, bonso ya Zumbi, me kangama kaka na Palmares.
Ganga Zumba mpi Zaiire
Na kati ya ntangu, Ganga Zumba monaka kima mosi ya nene kuluta nsosa na yandi: Dikanda ya Mvula na Mvula, bantu na kati ya kinkulu yina ke nata bitumba yina me mana ve sambu na kimpwanza mpi bibaku ya Afrika.
Bubu yai, nzila yina ke nata yandi na Mwana ya ntotila Zaiire. Ntotila ya ntama ke kuma nkengi, muntu ya mayele ya bitumba mpi mpangi ya kimfumu ya Zaiire. Yandi kele Mpangi ya Zaiire na kati ya Mupepe ya ngolo.
Bitumba ya nkaka ya kimfumu ke kwisa. Na ntwala yo yantika, Ganga Zumba kele na kisalu mosi: kubaka Muntu ya Kusolama.
Ntotila ya Palmares me vidisa dezia kimfumu mosi. Yandi ke buya kutala ya nkaka kufwa.
Mayindu ya kinkulu ya Afelika
Ntotila Ganga Zumba me baka mabanza na Ganga Zumba ya kinkulu, yina butukaka na Kimfumu ya Kongo pene-pene ya mvu 1630. Bankaka ke tuba nde mama na yandi vandaka Mwana-nkento ya ntotila Aqualtune ya Kongo, nkwa-bitumba ya kimfumu yina twadisaka basoda na bitumba ti Bamputulukesi na ntwala bo kanga yandi mpi bo nata yandi na Brésil na nzila ya nteko ya bampika ya Atlantique. Mwana na yandi kumaka ntotila ya ntete ya Quilombo dos Palmares, yina bo ke binga mpi Angola Janga, kimvuka ya bavillage ya kimpwanza na nord-est ya Brésil yina teleminaka ngolo ya bakolonia ya Portugal bamvu mingi.
Bankaka ke tuba nde Ganga Zumba, mpangi na yandi ya bakala Zona mpi mpangi na yandi ya nkento Sabina kumaka bampika kumosi na bilanga ya Santa Rita na Brésil na ntwala bo tina na Palmares. Dikanda yina kwisaka na minyororo basikaka bonso nzo ya kimfumu.
Zina na yandi ke katuka na Kikongo Nganga Nzumbi. Nganga vandaka nkengi ya mpeve ya bantu. Na 1678 yandi ndimaka kuwakana ya ngemba ti Bamputulukesi, mpi mwana ya mpangi na yandi Zumbi buyaka yo. Ganga Zumba fwaka na bulozi fioti na nima; bantu ya kinkulu ke tatamana kuwakana ve nani salaka yo. Na ISOLELE, mvutu kele Zumbi.
Na ISOLELE, Ganga Zumba kele dikanda ya Kongo yina lutaka Atlantique. Yandi ke kangisa Afrika ya Kati ti Brésil, mpi ntama ti bilumbu ke kwisa ya Zaiire.
