Zattar kele nani?
"Bankaka solaka mwana yina butukaka ntete ve. Mono vandaka ya kutelama kaka na ntwala na bo."
Babakala ya nkaka ke butukaka sambu na kuvanda bantotila. Bo tubilaka Zattar nde yandi kele mosi na bo.
Yandi kele Mwana ya ntotila ya Lulendo, mwana ya Ntotila Zola mpi Ntotila-nkento Nzinga, yina bo sansaka banda kileke na kuyindula nde kiti ya kimfumu ya Bapindi vandaka ya yandi. Yandi longukaka sambu na yo. Yandi vingilaka yo. Mpi kilumbu yina yo fwete kwisa, bankaka lutaka yandi mpi solaka mwana yina butukaka ata ntete ve.
Mwana yina vandaka Zaiire.
Lulendo kele yina simbaka Zattar ya kutelama ntangu bo katulaka yandi mpu. Lulendo kele yina ke pusa yandi ntangu yai. Mwana ya ntotila yina bo me yiba ke lombaka ve yina vandaka ya yandi. Yandi ke vutula yo.
Bubu yai, Zattar ke twadisa nzo ya kimfumu yina bantu me zaba mingi kuluta na Nza ya ISOLELE. Bantu ke binga bo dikanda ya Bapindi. Ntangu bo ke luta, milongo ya bamotuka ke kanga babalabala. Ntangu bo ke tambula, bansadi-bakento sambanu ke losa bitini ya bafololo ya wolo na makulu na bo. Nza ya mvimba ke mona ntotila na mambu yonso katula kaka zina.
Muntu ve ke mona mputa. Mpi muntu ve ke mona Nkewa ya nene Mukomboso yina ke vingila na nsi ya kostimi.
Dikanda na yandi
Zattar ke katuka na dikanda ya bantu ya nene. Bangudi-nkazi na yandi kele Mubutu mpi Shaka Zulu, babakala zole yina bazina na bo ke nikisa kaka ntoto ya Afrika. Mpangi na yandi ya nkento kele Kimoya, Kandake. Bana na yandi ya mapasa, Zaiire mpi Kongo, kele bana ya mpangi na yandi.
Mwana ya mpangi mosi yelaka na nzo na yandi. Ya nkaka, ziku yandi monaka yandi kwisa ve.
Mutindu yandi ke monana
Kostimi ya kimfumu ya mukubu ya matiti yina bo me tunga bonso kibende ya bitumba. Wolo na nsingu mpi na maboko. Kima ya ntu ya kitoko ti kidimbu ya ISOLELE. Zattar ke tombulaka ndinga mingi ve. Yandi kele ve ti mfunu. Yandi ke vandaka na nima ya motuka ya kimfumu, bankengi na yandi me zinga yandi, mpi ntambusi na yandi ya masque, Rwagama, ke tala yandi na talatala ya nima.
Ntangu yandi ke soba, mwana ya ntotila ke kuma Nkewa ya nene Mukomboso, nkewa ya nene mpenza, mbisi ya ngolo kuluta na mfinda ya Kongo.
Katuka nkosi tii nkewa ya nene
Zattar butukaka nkosi. Na nima kima mosi sobaka yonso, mpi nkosi fwanaka diaka ve.
Yandi kotaka na mfinda sambu na kusosa mpeve mosi ya ntama kuluta mpu yonso: Mukomboso, nkewa ya nene. Nzila nataka yandi na nsi ya maza mpi na kati ya tiya. Yandi vutukaka ti mpeve ya Mukomboso.
Yandi yambulaka nkosi na nima. Yandi yambulaka ve lulendo na yandi na nima.
Zattar mpi Zaiire
Zaiire vandaka ti bamvu iya ntangu yandi telamaka na kati ya motuka, yandi lwataka ndambu ya collier ya ntama. Bo nataka yandi na nzo ya ngudi-nkazi na yandi.
Na ntwala ya nza, Zaiire yelaka bonso mwana ya kimfumu. Na kati ya bibaka ya nzo ya ntotila, yandi zingaka bonso nsadi. Mpi konso kilumbu, Zattar vandaka kutala mwana yina bakaka mpu na yandi na ntwala ata yandi butuka, mpi ndambu ya collier yina me kangama na nsingu na yandi.
Sambu na inki bakala ta sansa mwana yina yibaka destinée na yandi? Mvutu kele na bamapeka ya Zaiire.
Zattar mpi Mbeli
Zattar kele ti bambeni mingi. Yandi kele ti mbeni ya bitumba mosi kaka: Mbeli. Muntu yina Mwana ya ntotila ya Lulendo ke dimekaka ti yandi, mpi yina yandi ke buya kununga yandi.
Zattar mpi Dawidi
Na nima ya motuka ya kimfumu, tata ke longa mwana na yandi mutindu ya kuvanda ntotila. Konso dilongi kele ya ngolo. Konso dilongi ke manisa ti fraze mosi yina Dawidi ta nata luzingu na yandi ya mvimba.
"Ntotila yina ke monisa boma na zizi na yandi ke binga konso mbulu ya mfinda ya kisika kwisa kumeka yandi."
Kansi mpasi ke lutaka na tata tii na mwana, dikanda na dikanda, tii bakala mosi ke baka lukanu ya kupasula nzunga yina. Ngyufula kele kana Zattar ta vanda bakala yina.
Mayindu ya kinkulu ya Afelika
Kifwanisu ya kimfumu ya Zattar me baka mabanza na Ntotila Salomo mpi na bingana ya Ntotila-nkento ya Sudi. Maswa na yandi, Nommo, ke nata zina ya bampeve ya maza ya bankaka ya bantu ya Dogon ya Mali.
Mutindu na yandi ya mbisi, Nkewa ya nene Mukomboso, ke pesa lukumu na nkengi ya bamfinda ya Kongo. Repubilika ya Demokratiki ya Kongo kele nzo ya bankewa ya nene ya bangumba ya Virunga mpi bankewa ya nene ya ntoto ya nsi ya Est yina kele ve kisika ya nkaka na nza. Bonso Zattar, nkewa ya nene kele ya ngemba tii bo ke tungisa yandi, mpi muntu ve lenda kanga yandi ntangu bo me tungisa yandi.
Kansi mabanza na yandi ya kieleka kele ngyufula yina Afrika ke yufulaka banda bamvu nkama: bankaka vandaka wapi ntangu beto vandaka ti mfunu na bo? Zattar kele mambu yina ke salama ntangu mwana ya ntotila ke yambula kuvingila mvutu.
Bisika yandi ke monikaka
Zattar ke monana na disolo ya mvimba ya Zaiire bonso ngudi-nkazi ya Zaiire mpi mosi ya bigonsa na yandi ya ngolo kuluta. Yandi ke twadisa serie na yandi mosi, Zattar & Dawidi: Kinsweki ya Nkaka.
