Ungubani uZattar?
"Okhokho bakhetha ingane eyayingakazalwa. Mina ngangimi phambi kwabo impela."
Amanye amadoda azalelwa ukuba ngamakhosi. UZattar watshelwa ukuthi ungomunye wawo.
UyiNkosana Yokuziqhenya, indodana yeNkosi uZola neNdlovukazi uNzinga, wakhuliswa kusukela ebuncaneni ekholelwa ukuthi isihlalo sobukhosi samaBapindi singesakhe. Waziqeqeshela sona. Wasilinda. Futhi ngosuku okwakufanele size ngalo, okhokho bamdlula bakhetha ingane eyayingakazalwa nokuzalwa.
Leyo ngane kwakungu Zaiire.
Ukuziqhenya yikho okwagcina uZattar emile lapho umqhele uthathwa. Ukuziqhenya yikho okumqhubayo manje. Inkosana eyebiwe ayiceli okwakungokwayo. Iyakubuyisa.
Namuhla, uZattar uhola indlu yobukhosi edume kakhulu ku- I-ISOLELE Universe. Abantu babiza umndeni wakwaBapindi. Lapho bedlula, izikhungo zezimoto zivala imigwaqo. Lapho behamba, izincekukazi eziyisithupha ziphonsa amacembe egolide ezinyaweni zabo. Umhlaba wonke ubona inkosi kukho konke ngaphandle kwegama.
Akekho obona inxeba. Futhi akekho obona iGorila Mukomboso lilinde ngaphansi kwesudi.
Umndeni wakhe
UZattar uvela ozalweni lweziqhwaga. Omalume bakhe nguMubutu noShaka Zulu, amadoda amabili amagama awo asanyakazisa izwekazi. Udadewabo ngu Kimoya, iKandake. Amawele akhe, uZaiire noKongo, ngabashana bakhe.
Omunye umshana wakhulela endlini yakhe. Omunye, kungenzeka akazange ambone esiza.
Ukubukeka kwakhe
Isudi yobukhosi eluhlaza esikwe njengesivikelo sempi. Igolide entanyeni nasezihlakaleni. Isigqoko sekhanda esihlotshisiwe esinophawu lwe-ISOLELE. UZattar akavamile ukuphakamisa izwi lakhe. Akudingi. Uhlala ngemuva emotweni yobukhosi, ezungezwe abaqaphi bakhe, ngenkathi umshayeli wakhe ofihle ubuso, uRwagama, embheka ngesibuko sangemuva.
Lapho eguquka, inkosana iba yiGorila Mukomboso, igorila elikhulu kakhulu, isidalwa esinamandla kunazo zonke ehlathini laseKongo.
Kusuka ebhubesini kuya kugorila
UZattar wazalwa eyibhubesi. Kwase kuthi okuthile kuguqule konke, futhi ibhubesi alabe lisanele.
Wangena ehlathini eyofuna umoya omdala kunanoma yimuphi umqhele: uMukomboso, igorila. Indlela yamholela ngaphansi kwamanzi nasemlilweni. Wabuya ephethe umoya kaMukomboso.
Ibhubesi walishiya ngemuva. Ukuziqhenya kwakhe akakushiyanga ngemuva.
UZattar noZaiire
Zaiire wayeneminyaka emine lapho evuka emotweni egqoke ingxenye yomgexo wasendulo. Wayiswa endlini kamalume wakhe.
Emhlabeni, uZaiire wakhula njengowobukhosi. Ngaphakathi kwezindonga zesigodlo, waphila njengenceku. Futhi nsuku zonke, uZattar wayebheka ingane eyathatha umqhele wakhe ngaphambi kokuba izalwe, nengxenye yomgexo elenga entanyeni yayo.
Kungani indoda ingakhulisa umfana owantshontsha isiphetho sayo? Impendulo isemakhasini e- Zaiire.
UZattar noMbeli
UZattar unezitha eziningi. Unembangi eyodwa kuphela: uMbeli. Lowo iNkosana Yokuziqhenya ezilinganisa ngaye, nalowo eyenqaba ukwehlulwa nguye.
UZattar noDawidi
Ngemuva emotweni yobukhosi, ubaba ufundisa indodana yakhe ukuba yinkosi. Sonke isifundo sibukhali. Sonke isifundo siphetha ngomusho uDawidi azowuthwala impilo yakhe yonke.
"Inkosi ebonisa ukwesaba ebusweni bayo imema zonke izimpisi zendawo ukuba zize ziyivivinye."
Kodwa ubuhlungu budlula kusuka kubaba kuya endodaneni, isizukulwane ngesizukulwane, kuze kube yilapho indoda eyodwa inquma ukwephula umjikelezo. Umbuzo ukuthi ingabe uZattar uzoba yileyo ndoda.
Ugqozi lwamasiko ase-Afrika
Isithombe sobukhosi sikaZattar sidonsa kuNkosi uSolomoni nasenganekwaneni yeNdlovukazi yaseNingizimu. Umkhumbi wakhe, uNommo, uthwala igama lemimoya yamanzi yokhokho yabantu bamaDogon baseMali.
Isimo sakhe sesilwane, iGorila Mukomboso, sihlonipha umgcini wamahlathi aseKongo. IRiphabhulikhi Yentando Yeningi YaseKongo iyikhaya lamagorila asezintabeni zaseVirunga namagorila asemathafeni asempumalanga angatholakali kwenye indawo emhlabeni. NjengoZattar, igorila lithulile kuze kube lisongelwa, futhi alinakumiswa uma lisongelwa.
Kodwa ugqozi lwakhe lwangempela ngumbuzo i-Afrika ebilokhu iwubuza amakhulu eminyaka: okhokho babekuphi lapho sibadinga? UZattar yilokho okwenzekayo lapho inkosana iyeka ukulinda impendulo.
Lapho avela khona
UZattar uvela kuyo yonke indaba ka- Zaiire njengomalume kaZaiire nesinye sezinsongo zakhe eziyingozi kakhulu. Uhola uchungechunge lwakhe, Zattar & Dawidi: Ukuthula Kukakhokho.
