Mokonzi-mwasi Jameela Califia Anacaona azali nani?
Jameela Califia Anacaona afandaka na mokili ya lelo, atambolaka na babalabala ya Californie na moto oyo ebombami na nse ya kitoko na ye. Mpete na ye ya kingo ezali biloko ya kokembisa te. Ezali minyololo ya wolo oyo babongoli motole, elembo ya mokonzi-mwasi nyonso oyo alataki minyololo mpe ayekolaki kobongola yango nguya.
Molimo na ye ezali ya kala. Na masapo ya ISOLELE, ndenge Bakongo bayebi zingazinga ya molimo, milimo ya bankoko ezongaka na nzela ya mabota ya sika. Jameela azali bozongi ya bakonzi-basi misato oyo bayangelaki, batelemelaki mpe bakangaki bango minoko, mpe oyo lelo batelemi lisusu na nzela na ye. Azali bokundoli ya bomoi ya Californie liboso ya bobotoli, ya Ayiti liboso ya minyololo mpe ya Mexique liboso ya kimia.
Na Mokili ya ISOLELE azali bolingo ya Zaiire, mpe koleka yango, esakweli ya botomboki: mopepe ya wolo oyo eboyi kofukama.
Nkombo na ye
Eteni moko na moko ya nkombo na ye ememaka mokonzi-mwasi. Califia azali mokonzi-mwasi elombe moindo ya esanga ya masapo ya Californie, oyo bakomaki na roman ya Espagne Las Sergas de Esplandián pene ya 1510. Anacaona, oyo nkombo na ye ebongolamaka mingi "Fololo ya Wolo", azalaki mokonzi-mwasi ya Taíno ya Xaragua na esanga ya Ayiti. Jameela azali mwasi ya lelo oyo amemi bango mibale, mpe na nzela na ye mokonzi-mwasi ya misato atelemi lisusu: Carlota, Mokonzi-mwasi monene ya Mexique.
Milimo Minei
Ntango Jameela akoti na bomoi na ye ya kala, akanisaka yango kaka te. Akomaka bango. Mokonzi-mwasi moko na moko atelemaka na lolenge na ye ya nyama mosantu.
Jameela, Paon
Lelo, Jameela abongwanaka Paon. Mapapu na ye efungwamaka lokola motole ya miso nkama ya wolo oyo emonaka lokuta nyonso mpe likama nyonso. Paon ezali elembeteli ete kitoko na ye ezali ebundeli na ye: soki batali ye mingi, azwaka nguya mingi na botali na bango. Na mimeseno ya Yoruba, paon ekangami na Oshun, orisha ya bolingo, bibale mpe kitoko ya bokonzi.
Califia, Griffon
Ntango akomi Mokonzi-mwasi Califia, Jameela abongwanaka Griffon, ndambo mpongo mpe ndambo nkosi. Na lisapo ya liboso ya 1510, basi bilombe ya Califia bamataki na ba griffon oyo bateyaki mpo na etumba. Na ISOLELE, mokonzi-mwasi mpe nyama bazali moko. Griffon ayangelaka likolo mpe mabele, mpe abatelaka esanga ya wolo oyo mokili epesaki nkombo ya sika Californie.
Anacaona, Kolibri
Ntango akomi Mokonzi-mwasi Anacaona, Fololo ya Wolo, Jameela abongwanaka Kolibri. Moke, na bobangi te mpe mbangu koleka liso nyonso, kolibri azalaki na lokumu na mimeseno ya Taíno lokola molimo ya elombe. Lokola Kolibri, Anacaona abetaka liboso monguna ayeba ete aningani: mokonzi-mwasi oyo moto moko te akokaki kokanga.
Carlota, Mpongo ya Wolo
Ntango akomi Carlota, Mokonzi-mwasi monene ya Mexique, Jameela abongwanaka Mpongo ya Wolo, elembo ya kala ya Mexique. Carlota azalaki ndeko-mwasi ya Mokonzi Léopold II ya Belgique, mobali oyo azwaki Kongo na makasi mpe amemaki liwa epai ya bamilio ya bato na yango. Ye moko bakangaki ye monoko: sima ya kokweya ya ampire na ye, afandaki mibu ntuku motoba ekangami mosika na mokili.
Na Mokili ya ISOLELE, molimo na ye ezongaki na mbalakaka te. Ezongaki na kati ya mwana-mwasi ya diaspora, pembeni ya Mwana-mokonzi ya Kongo, mpo na kobongisa oyo makila na ye moko ebebisaki. Mpongo ya Wolo ezali molimo oyo etombwamaka likolo ya mabe ya libota na yango mpe eponaka motole mosusu.
Makanisi ya bonkoko ya Afrika
Mokonzi-mwasi Califia abimaki mbala ya liboso na Las Sergas de Esplandián ya Garci Rodríguez de Montalvo pene ya 1510, lokola mokonzi-mwasi moindo oyo ayangelaki esanga ya basi bilombe oyo bamataki na ba griffon. Nkombo ya esanga na ye, Californie, bapesaki yango sima na etuka ya Amerika ya Nord oyo ezali kaka na yango.
Anacaona azalaki mokonzi-mwasi ya Taíno ya Xaragua na esanga ya Ayiti, lelo Haïti mpe République dominicaine. Mokomi ya mikanda mpe mokambi, atelemelaki bakolonia ya Espagne mpe babomaki ye na 1503.
Carlota, oyo abotamaki Charlotte ya Belgique, azalaki Mokonzi-mwasi monene ya Mexique uta 1864 kino 1867 elongo na Mokonzi monene Maximilien. Sima ya kokweya ya ampire mpe liwa ya Maximilien, alongwaki na bomoi ya bato mpe afandaki ye moko na Belgique kino liwa na ye na 1927. Azalaki ndeko-mwasi ya Mokonzi Léopold II, oyo boyangeli na ye likolo ya État indépendant du Congo uta 1885 kino 1908 ebomaki bamilio ya Bakongomani.
Na maloba na ye moko
"Eloko moko te oyo bayibaki etikalaka ya koyibama libela, mpe eloko moko te oyo balongolaki etikalaka ya kobosana."
