Zaiire azali nani?
Zaiire azali elombe monene ya Molongo ya ISOLELE mpe moko ya bilombe ya liboso bayindo ya Afrika oyo bakelaki na République Démocratique ya Kongo mpo na mokili mobimba. Azali Mwana-mokonzi Mosangoli ya Kongo, Ndambo-Nzambe oyo abotamaki na Shango, nkolo ya nkake mpe mipepe makasi, mpe na Kimoya, mokonzi-mwasi mobundi ya libota ya bokonzi ya Kongo. Nkombo ISOLELE elingi koloba "moponami" na Kikongo, mpe Zaiire azali elombe oyo mokili oyo ezwi nkombo na ye.
Zaiire abotamaka elombe te. Abotamaka moponami. Mingi na bomwana na ye ayebi te azali nani mpenza, mpe koyeba makila na ye ya bokonzi ebimaka malembe malembe na babuku na ye. Yango nde ekesenisaka ye na bilombe mingi ya Occident: nguya na ye ezali likama te, meko te to eloko ya mayele te. Ezali libula, mpe litambe nyonso oyo azali kosala epai na yango ezali mpe litambe ya kozonga na lisolo ya Bokonzi ya Kongo.
Ebandeli
Bakabolaki Zaiire na mama na ye ntango azalaki na mbula minei. Alamukaki na motuka alati ndambo ya collier ya kala, ayebi te mpo na nini batindaki ye mosika. Akolaki na Kinshasa na ndako ya noko na ye Zattar, azingami na bozwi mpe lokumu na libanda, mpe abokolamaki elongo na mwana ya Zattar, Dawidi, lokola bandeko.
Nyonso ebongwani ntango Zaiire akei koluka mama na ye na moko ya ba quartier ya bobola koleka na Kinshasa. Kimoya atii na maboko na ye ndambo ya mibale ya Collier ya Destinée mpe abungi. Collier elamusi ye. Oyo ebandaki lokola mwana oyo azali koluka mama na ye ekomi mobembo monene koleka: boluki oyo ememi ye na Kongo mobimba, na kati ya cosmogramme ya Kongo mpe na likoló, epai ayebi ete makasi oyo ezali koluka kolongola lisolo ya Kongo esili naino te.
Bokonzi mpe mokili
Zaiire azali ya Bokonzi ya Kongo, moko ya mikili minene ya bokonzi ya lisolo ya Afrika ya Kati. Lisolo na ye ebandaka na Kinshasa, na quartier ya Isolele, engumba ya makanisi oyo esangisi bandako oyo eyebani ya Afrika mobimba na elili moko. Uta wana mobembo na ye ekomaka na zamba ya bosantu ya Kongo, na cosmogramme ya Kongo mpe na Kakongo, esika ya ebandeli ya likoló ya libota ya kala ya Lyra.
Makanisi ya bonkoko ya Afrika
Zaiire akelamaki na HRM King Kufulula, mokonzi ya bonkoko ya bato ya Bapindi, oyo alingaki ete bana ya Afrika bámona elombe na elongi na bango, nsuki na bango, bankombo na bango mpe lisolo na bango. Elombe oyo ewuti na lisolo ya Bokonzi ya Kongo, na mayele ya molimo ya Kongo mpe cosmogramme na yango, na Ebale ya Kongo, mpe na Shango, nzambe ya nkake oyo losambo na ye ekatisaki Atlantique elongo na bana ya Afrika ya diaspora.
Lisolo ya Zaiire ememaka mpe bato ya solo ya lisolo na nzela na ye, lokola Patrice Lumumba, Kimpa Vita mpe Ganga Zumba, mpo batangi báyeba lisolo ya Afrika na miso ya elenge elombe, kasi na buku ya kelasi te.
Bomonani ya liboso
Zaiire amonanaka mbala ya liboso na Zaiire: Mwana-mokonzi ya Kongo mpe Collier ya Destinée, Buku ya I ya lisolo na ye, oyo ebimaki na 3 avril 2025. Buku yango ekomaki na étagère ya babuku oyo etekamaka mingi na librairie moko ya Nairobi, ekabolamaka na Zambie mpe na Afrika ya Sidi, mpe ba journal ya Kongo mpe ya mokili mobimba balobeli yango ba journal.
